Cara Mengira Bayaran Kerja Lebih Masa (OT) Mengikut Akta Kerja 1955

Bayaran kerja lebih masa (OT) bagi pekerja yang dilindungi Akta Kerja 1955 dikira daripada kadar upah sejam, iaitu gaji bulanan ÷ 26 ÷ jam kerja normal sehari. Kadar minimum ialah 1.5 kali pada hari biasa, 2 kali selepas waktu normal pada hari rehat dan 3 kali selepas waktu normal pada cuti umum. Panduan ini menerangkan setiap kadar dengan contoh supaya slip gaji anda tepat dan tidak dipertikaikan.

Siapa yang layak menerima bayaran OT?

Sejak pindaan Akta Kerja yang berkuat kuasa 1 Januari 2023, Akta Kerja meliputi semua pekerja di Semenanjung Malaysia dan Labuan. Namun peruntukan bayaran kerja lebih masa, kerja hari rehat dan kerja cuti umum hanya wajib bagi:

• pekerja yang bergaji RM4,000 sebulan atau kurang, dan
• pekerja dalam kategori tertentu dalam Jadual Pertama tanpa mengira gaji, contohnya pekerja buruh manual, penyelia buruh manual, pemandu kenderaan bermotor, pekerja yang menyelenggara kenderaan, dan pekerja rumah tangga tertentu.

Bagi pekerja bukan manual yang bergaji melebihi RM4,000, bayaran OT ialah budi bicara majikan atau mengikut kontrak. Banyak syarikat tetap membayarnya untuk kekal kompetitif, tetapi ia bukan kewajipan di bawah Akta.

Pekerja di Sabah dan Sarawak tertakluk kepada Ordinan Buruh masing-masing. Hak minimumnya kini hampir selaras, tetapi semak ordinan berkenaan untuk butiran.

Langkah 1: Kira kadar upah biasa dan kadar sejam

Untuk pekerja bergaji bulanan, Akta menetapkan pembahagi tetap 26, bukan bilangan hari sebenar dalam bulan itu:

• Kadar upah biasa sehari = gaji bulanan ÷ 26
• Kadar upah sejam = kadar upah biasa sehari ÷ jam kerja normal sehari

Contoh: Aina bergaji pokok RM3,000 sebulan dan bekerja 8 jam sehari.

Gunakan gaji pokok yang dipersetujui dalam kontrak. Elaun tetap yang dianggap sebahagian daripada upah mungkin perlu dimasukkan, bergantung pada terma kontrak. Bayaran OT itu sendiri dan elaun perjalanan tidak dimasukkan.

Langkah 2: OT pada hari bekerja biasa (1.5 kali)

Kerja melebihi jam kerja normal pada hari biasa dibayar sekurang-kurangnya 1.5 kali kadar upah sejam.

Contoh: Aina bekerja lebih masa 10 jam dalam sebulan pada hari biasa.

• RM14.42 × 1.5 = RM21.63 sejam
• RM21.63 × 10 jam = RM216.30

Langkah 3: Kerja pada hari rehat

Bayaran kerja pada hari rehat bergantung pada berapa lama pekerja bekerja. Bagi pekerja bergaji bulanan:

• Separuh daripada jam kerja normal atau kurang: bayaran setengah hari upah.
• Lebih separuh, sehingga jam kerja normal: bayaran satu hari upah.
• Melebihi jam kerja normal: setiap jam tambahan dibayar sekurang-kurangnya 2 kali kadar upah sejam.

Contoh: Aina bekerja 10 jam pada hari Ahad, iaitu hari rehatnya.

Jika Aina hanya bekerja 4 jam (separuh daripada 8 jam), bayarannya ialah setengah hari upah, iaitu RM57.69.

Langkah 4: Kerja pada cuti umum (2 hari upah, kemudian 3 kali)

Pekerja berhak kepada sekurang-kurangnya 11 hari cuti umum bergaji setahun. Jika pekerja diminta bekerja pada cuti umum:

• Bagi kerja dalam jam normal, mereka dibayar dua hari upah, sebagai tambahan kepada gaji bulanan biasa yang sudah termasuk bayaran cuti umum itu.
• Setiap jam melebihi jam kerja normal dibayar sekurang-kurangnya 3 kali kadar upah sejam.

Contoh: Aina bekerja 9 jam pada Hari Kebangsaan.

Had OT dan perkara yang sering terlepas

• Had 104 jam sebulan. Peraturan-Peraturan Kerja (Had Kerja Lebih Masa) 1980 mengehadkan kerja lebih masa kepada 104 jam sebulan. Kerja melebihi had ini memerlukan kebenaran Jabatan Tenaga Kerja.
• Jam kerja normal maksimum 45 jam seminggu. Had ini berkuat kuasa sejak pindaan 2022. Kerja melebihi jam yang dipersetujui dalam kontrak, dalam had ini, dikira sebagai OT.
• Bayar dalam tempoh. Bayaran OT mesti dibuat tidak lewat daripada hari terakhir tempoh upah berikutnya.
• Caruman berkanun:
• KWSP: bayaran OT dikecualikan daripada upah yang tertakluk kepada caruman.
• PERKESO dan SIP: bayaran OT termasuk dalam upah dan dikenakan caruman.
• PCB: bayaran OT ialah pendapatan bercukai.
• Simpan rekod. Rekod kehadiran yang menunjukkan masa masuk dan keluar ialah bukti terbaik jika berlaku pertikaian di Jabatan Tenaga Kerja.

Pekerja separa masa

Pekerja separa masa (jam kerja normal kurang 70% daripada pekerja sepenuh masa) mengikut Peraturan-Peraturan Kerja (Pekerja Sambilan) 2010, P.U.(A) 303:

• Jam melebihi jam normal mereka tetapi belum melebihi jam pekerja sepenuh masa dibayar pada kadar biasa.
• Hanya jam melebihi jam pekerja sepenuh masa dibayar 1.5 kali.

Kira OT secara automatik

Mengira OT dengan tangan setiap bulan mudah tersilap, terutamanya apabila ada gabungan hari biasa, hari rehat dan cuti umum. Di hrmsystem.my, jam OT daripada rekod kehadiran boleh diimport terus ke slip gaji. Kadar dikira mengikut formula di atas, dan pengiraannya dipaparkan supaya mudah disemak.

Untuk anggaran gaji bersih selepas caruman, cuba kalkulator gaji bersih. Untuk kadar caruman terkini, rujuk kadar caruman KWSP, PERKESO dan SIP 2026.

Soalan lazim

Adakah pekerja bergaji melebihi RM4,000 berhak mendapat bayaran OT?
Tidak di bawah Akta Kerja, kecuali mereka dalam kategori Jadual Pertama seperti buruh manual atau pemandu. Bayaran OT bagi mereka bergantung pada kontrak pekerjaan atau polisi syarikat.

Kenapa pembahagi 26 dan bukan 30 atau 31?
Akta Kerja menetapkan kadar upah biasa pekerja bergaji bulanan sebagai gaji bulanan dibahagi 26, tanpa mengira bilangan hari dalam bulan itu. Ini berbeza daripada potongan cuti tanpa gaji, yang biasanya dikira mengikut hari kalendar.

Bolehkah majikan memberi cuti gantian dan bukan bayaran untuk kerja cuti umum?
Majikan dan pekerja boleh bersetuju untuk menggantikan hari cuti umum dengan hari lain. Namun jika pekerja bekerja pada hari cuti umum yang terpakai kepadanya, bayaran mengikut kadar di atas tetap wajib.